سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )

73

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )

و در اينكه مقام ابراهيم در كجاى مسجد الحرام است بين مفسرين گفتارى است نخعى گفته تمام حرم مقام ابراهيم است ، يمانى گفته تمام مسجد الحرام مقام ابراهيم است قتاده و مقاتل و سدى گفته‌اند مقام ابراهيم آنجاست كه معروف بمقام ابراهيم است و دو ركعت نماز طواف را در آنجا ميخوانند و بعضى ديگر گويند در مسجد سنگى است كه پاى ابراهيم در آن فرو رفته و آنجا مقام ابراهيم است . وَ عَهِدْنا إِلى إِبْراهِيمَ وَ إِسْماعِيلَ أَنْ طَهِّرا بَيْتِيَ در تفسير ابو الفتوح چنين مينويسد أَنْ طَهِّرا بَيْتِيَ يعنى خانه مرا پاك كنيد و مفسرين گويند معنى آيه اين است كه خانه مرا بر طهارت بنا كنيد و عبيد عمر و عطا و مقاتل گفته‌اند مقصود اين است كه خانه مرا از بتان پاك كنيد يمانى گفته معنى آيه چنين است كه آنجا را خوشبو كنيد لِلطَّائِفِينَ براى كسانى كه از آفاق و اطراف آنجا آيند و طواف كنند وَ الْعاكِفِينَ بر آنان كه در آنجا اقامت نموده و مسكن خود قرار داده‌اند وَ الرُّكَّعِ السُّجُودِ ركع جمع راكع است و سجود جمع ساجد است عطا كه يكى از مفسرين است گفته چون طواف كنند از طواف كنندگان باشند و چون بنشينند از عاكفان گردند و چون نماز كنند از « من الركع السجود » محسوب گردند عطا از عبد اللَّه عباس و او از رسول اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلّم چنين حديث كند كه فرمود خداى عز و جل در هر شبانه روزى صد و بيست رحمت به خانه كعبه فرستد شصت طواف كنندگان و چهل نماز كنندگان و بيست نظر كنندگان را باشد . در حديث است كه « النظر الى الكعبه عبادة » و سعيد بن مسيب گويد هر كس در خانه كعبه نگرد از روى ايمان و احتساب و تصديق از گناه بيرون آيد مثل وقتى كه از مادر متولد شده باشد ، از عبد اللَّه عباس پرسيدند كه طواف نمودن بگرد خانه كعبه بهتر است يا نماز خواندن در آنجا گفت براى غربا طواف و براى مجاوران حرم نماز و عطاء بن كثير از رسول اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلّم روايت مىكند كه فرمود « اقامت نمودن در مكه سعادت است و خارج شدن از آنجا شقاوت است » و نيز عبد اللَّه عباس از رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله و سلّم چنين روايت مىكند كه فرمود « هر كس در ماه رمضان در مكه آيد و هر قدر كه تواند